УЛОГАТА НА ПАЦИЕНТОТ И ДОКТОРОТ
Тироидната жлезда е ендокрина жлезда, односно жлезда со внатрешно лачење чија примарна функција е производство на тироидните хормони тријодтиронин, тироксин и пептиден хормон, калцитонин.
Анатомски таа е локализирана непосредно под гркланот од двете страни на душникот. Составена од од два лобуси десен и лев кои меѓу себе се поврзани со тесен жлездест дел наречен истмус. Тежината на тироидната жлезда изнесува околу 30 – 60 грама. Нејзина основна градбена единица се тиреоцитите. Хормоните кои ги лачи во најголем процент се врзуваат за протеински носачи и се неактивни, а многу мал процент се оние кои се неврзани, слободни и кои се всушност активни, тие се мерливи и врз основа на нивната вредност ја проценуваме функцијата на тироидната жлезда.
Производството и секрецијата на тироидните хормони се одвива по принципот на негативна повратна спрега ( хипоталамус – хипофиза – тироидна жлезда ), а тоа значи дека зголеменото ниво на тироксин го намалува лачењето на тиреостимулирачкиот хормон во аденохипофизата и обратно намаленото ниво на тироксин во циркулацијата го зголемува лачењето на овој хормон кој е исто така мерлив и кој на докторите значително им помага за одржување на нормалната функција на жлездата.
Тироидните хормони имаат влијание врз метаболизмот на речиси секоја клетка во човековото тело. Како делуваат тироидните хормони?
За нормално да се содаваат тироидните хормони неопходно е во нашето тело да има доволна количина на јод која ја добиваме преку храната (солта) и водата бидејки тироидните клетки се единствените клетки во нашиот организам кои може да апсорбираат јод.
Македонија спаѓа, во ендемски подрачја со недостиг на јод но со воведување на задолжително јодирање на солта тоа е веќе минато.
Како ние како доктори да се посомневаме дека нашиот пациент има проблем со функцијата на тироидната жлезда?
Прво и најважно е преку добро земена анамнеза, бидејки добро земената анамнеза е половина дијагноза.
Доколку се работи за хипотиреоза (намалена функција), се јавуваат следните симптоми:
Причини за појава на хипотиреоидизам може да бидат:
Недостаток на јод во исхраната, автоимуни заболувања (Хашимото
тироидит), различни инфекции, хируршко отстранување на жлездата,
преголемо консумирање на лекови за лечење на хипертиреоидоза, дејство на некои лекови (алфа интерферон, талидомид, амиодарон), туморски процеси на хипофиза и хипоталамус или на самата тиреоидна жлезда, постпартални промени (после породување).
Доколку се работи за хипертитеоза (зголемена функција ), се јавуваат следните симптоми:
Хипертиреоидизмот може да се манифестира во форма на:
Мора да се напомене дека доколку се работи за струма, која не секогаш е поврзана со пореметена функција на жлездата, но поради растот на големината на жлездестото ткиво се случува притисок на дишникот и хранопровододот, може да доведе до потешкотии во дишењето и голтањето како и козметички проблеми кај истиот.
Ако се работи за акутно воспаление се јавуваат симптоми како, црвенило , оток и болка.
Покрај анмнезата последователно доколку се работи за сомневање за нејзино нарушување треба да се направат следните испитувања:
Наш совет до пациентите е следниот:
Многу е важна улогата и на пациентот кој навремено ќе детектира промени во функцијата на своето тело и на докторот кој навремено ќе препознае врз основа на симптомите и другите испитувања дали се работи за пореметување на функцијата на тироидната жлезда и ќе ги превземе сите неопходни чекори за дијагностицирање и третман.
